Afturhvarf til gamla tímans...

Í kreppunni hafa ýmsir siðir og venjur vaknað til lífsins sem voru orðnar "úreltar" og var haldið á lífi af fáum.  Sem dæmi má nefna að taka slátur.  Vissulega hefur ákveðinn hópur fólks ávallt tekið slátur á  og hjá sumum er þetta ómissandi siður og gjarnan koma saman heilu fjölskyldurnar að taka slátur.  Ég hef þó aldreið séð heilu biðraðirnar í verslunum við kjötkælina til að hamstra í sláturgerð. 

Prjóna-og saumaskapur er orðið afar vinsælt sport og hagnýtu húsmæðurnar eru vinsælli sem aldrei fyrr. Saumaklúbbarnir standa frekar undir nafni en áður, konur (og í sumum tilfellum menn) safnast saman til að skiptast á prjónauppskriftum og saumasniðum í stað þess að sötra hvítvínið með camembert-ostinum og blaða í Cosmo og deila kjaftasögum.  Svona í fleiri tilfellum en áður í það minnsta, því ekki má nú alhæfa. 

Á sunnudaginn þar sem hin sögulega dagsetning 10.10.10 skall á þá mætti ætla að ljótu ávanarnir væru að ryðja sér til rúms líka.  Hversu margir áttuðu sig á því að á meðan fjölmiðlar dásömuðu dagsetninguna merkilegu og töluðu um afrakstur bleika dagsins og niðurskurði í heilbrigðiskerfinu að það hefði verið alþjóðlegi geðheilbrigðisdagurinn?   

Ég get svarið fyrir það að feðradagurinn sem er eflaust nýjasti tyllidagurinn í dagatalinu var umtalaðri í fjölmiðlum en alþjóðlegi geðheilbrigðisdagurinn.  Var ekki kjörið tækifæri í kjölfar þessarrar eftirminnilegu dagsetningar að festa í minni fólks að 10.október væri alþjóðlegi geðheilbrigðisdagurinn.  Er ekki geðheilsa hluti af heilbrigðiskerfinu?  Er ekki geðheilsa sú heilsa sem þarf að rækta hvað mest í þessu árferði?

Hversu margir upplifa kvíða, depurð og streitu úr góðu hófi fram vegna fjárhagsstöðu sinnar, atvinnuleysis, áhyggjum af framtíð barna sinna svo fátt eitt sé talið?  Það eru ófáir og þarf engar rannsóknir til að staðfesta það.  

Ég átti ekki til orð þegar vinkona mín nefndi við mig að hún hafði ekki heyrt minnst á orði um þennan dag í fjölmiðlum og ég sem hafði ekki lesið, séð eða heyrt fréttir þann daginn fór að gramsa.  Það var satt hjá henni, ekki orð!

Er þetta orðið þöggunarefni aftur?  Skiptir þetta engu máli í öllu neikvæðu fréttaflóðinu?

Ég hef spurt mig margsinnis að því hvernig standi á þessu og er hneyksluð, gáttuð og svolítið reið.  Góður vinur minn var bráðkvaddur fyrir ekki svo löngu og má segja að hann hafi tileinkað líf sitt því að berja niður fordóma í garð geðsjúkdóma.  Hann átti sjálfur við geðsjúkdóm að stríða og enginn gat útskýrt sjúkdóminn sinn eins vel og hann, ekki einu sinni læknarnir.  Hann ræddi um geðsjúkdóma í skólum landsins, hélt fyrirlestra og barðist ótrauður fyrir því að þetta yrði ekki feimnismál.   Stuttu áður en hann lést var lokið við að gera heimildamynd um hann, sjúkdóminn og starf hans og ætlar Rúv að sýna myndina.   Hefði ekki verið við hæfi að sýna hana á þessum degi?  

Hefði ekki verið við hæfi að vekja umræðu í kringum myndina, þessa eftirminnilegu dagsetningu og ekki síst vekja athygli á þessum degi og því sem hann stendur fyrir og hvaða áhrif niðurskurður í heilbrigðiskerfinu hefði á þjónustu innan geðsviðsins?

Án geðheilsunnar er ástæðulaust að vera á lífi.  Þetta finnst mörgum og það kveðja margir eftir að geðheilsan hefur gefið sig.  Fleiri taka sitt eigið líf á hverju ári en sem farast í bílslysum.  Samt þótti ekki ástæða til þess að vekja athygli á málefninu?

Ég ætla að senda skammir um víðan völl og þeir mega gjarnan taka það til sín sem eiga það skilið! 

Það skuluð þér og þeim gjöra...

Ég gerði mér ferð inn í Reykjavíkina í dag, þurfti að erindast og ferðaðist að umhverfisvænum sið með strætóinum "góða". 

Já, ég verð seint aðdáandi strætó þótt það sé umhverfisvæn leið og "sparsöm".  Mér finnst strætó nefnilega orðið frekar dýrt og svo eru ferðirnar gjarnan ónotalegar vegna brussulegs akstursháttar bílstjórana, eins og einn bílstjórinn í dag sem pumpaði ávallt bremsuna þegar hann hægði á sér og mér leið eins og ég væri komin í Herjólf í slæmum sjó.  Nóg um það!

Það sem ég undraðist í þessari ferð minni var ótillitsemi strætófarþega.  Farþegarnir ryðjast gjarnan fram fyrir hvorn annan hvort sem er á leið inn eða út, þannig lenti ég í því í hvert sinn sem ég ætlaði út úr strætó að það ruddust allir fram fyrir mig, það nennti sko engin að bíða eftir að kellingin myndi koma sér og sinni kerru út.   Gamalt fólk kom inn í vagninn og farþegar sýndu engin merki þess að hliðra til um sæti svo þau gætu sest sem fremst í vagninn í stað þess að berjast við að halda jafnvægi meðan þau kæmu sér í sæti aftar í vagninn.  

Þegar ég var ætlaði að taka strætó heim horfði ég á ásinn nálgast og ég vonaðist til þess að hann myndi nú leggja nær stéttinni en síðasti vagn svo ég ætti auðveldara með að koma kerrunni inn.  Mér til furðu stöðvaði vagninn nokkru frá biðstöðinni alveg upp við kantsteininn og vagnstjórinn sem var kona veifaði mér að koma.   Góðmennskan væri þá kannski ekki í svo mikilli útrýmingarhættu hugsaði ég mér þegar ég skokkaði að vagninum og fór inn að aftan.  Vonarneistinn minn var þó næstum kæfður þegar ég kom inn í vagninn og ég sá þrjá karlmenn og eina unga konu sitja í mestu makindum sínum í sætunum og í ganginum stóð fjörgömul kona að teygja sig eftir göngugrindinni sinni sem hafði dottið um koll.  

Mér blöskraði allverulega og var snögg að setja bremsuna á kerruna og rjúka til þeirrar gömlu að rétta við göngugrindina og rétta henni.  Hún var eflaust yngri en hún leit út fyrir að vera en býsna lifuð.  Ég er viss um að hún var djammdrottning sinnar kynslóðar og glæsileg, en núna tötraraleg og það sem maður myndi kalla "rónaleg" ef maður ætlaði sér að vera blákaldur á því.   Kannski var það ástæða þess að fólkið hélt að sér höndum, en mér fannst það ekki réttlæta aðgerðaleysið, síður en svo.  

Um leið og ég skellti kerrunni í bremsu og rauk til konunnar þá kom vagnstýran og greip í kerruna mína meðan ég aðstoðaði þá gömlu.  Sú gamla greip í mig traustataki og bað mig hjálpa sér út sem ég að sjálfsögðu gerði og þegar ég kom aftur inn í vagninn tók ég við kerrunni og vagnstýran tók við aurunum mínum og ég leit í kringum mig í vagninum og hver einasti farþegi leit undan.  Pfft!

Á Hlemmi tók nýr vagnstjóri við og við keyrðum af stað suðureftir.  Þegar vagninn stoppaði við Hamraborg kom ung stelpa inn sem vantaði skiptimiða.  Apparatið sem átti að framleiða þann blaðsnepil virkaði ekki sem skyldi og vagnstjórinn yppti öxlum.   Allt í einu stóð einn farþeginn upp, önnur ung stelpa og gekk til stelpunnar skiptimiðalausu og rétti henni skiptimiðann sinn.  Skiptimiðalausa stelpan varð hissa en tók við miðanum og settist niður á móti mér og brosti út að eyrum.  Þarna hugleiddi ég hversu mikið örlítil hjálpsemi getur hjálpað.  Vagnstjóranum tókst að lokum að fá apparatið sitt til að virka og skiptimiðalausa stelpan var orðin tveimur skiptimiðum ríkari.  

Þessi litla hjálpsemi okkar þriggja kostaði svo lítið en gerði heilmargt fyrir þá sem hjálpina fengu og ég finn eiginlega til með þeim sem ekki komu heim til sín í dag með þá góðu tilfinningu að hafa glatt einhvern í dag.  

Á leið út úr vagninum hérna heima kom svo ung kona og bauðst til þess að hjálpa mér út með kerruna sem ég þáði og eftir að hafa skrifað þetta þá er ég ekki svo viss um að það sé hjálpsemin sem lítið er af heldur herramennskan.  

 

Mundu mig ....

Hver kannast ekki við það að ætla alltaf að kíkja á gamla vininn eða vinkonuna, eða hringja þetta símtal á eftir, á morgun, í næstu viku?

Hver þekkir það ekki að hafa ætlað að gera hitt og gera þetta og svo allt í einu er það of seint? 

 

Gamall, afar kær vinur minn er búinn að kveðja þennan heim og ég er sorgmædd og ég er reið, reið út í tilveruna fyrir að hafa svona undarlega forgangsröðun, reið út í sjálfa mig fyrir að hafa ekki farið í allar þessar heimsóknir til hans sem ég ætlaði að fara, að hafa ekki hringt þessi símtöl sem ég ætlaði að hringja til hans að hitta hann á förnum vegi, faðma hann og segja að nú yrðum við að hittast .... og nú er hann farinn.

Þessi ástkæri vinur minn var einn óeigingjarnasti, rólyndasti og yndislegasti maður sem ég hafði kynnst, það eru engar ýkjur og ekki bara sagt því hann er farinn.  Svona var hann Halli.  

Fyrir nokkrum árum, allt of mörgum þó vorum við saman allan sólarhringinn.  Við bjuggum saman, unnum saman, héngum saman.  Við áttum bæði um sárt að binda og við fundum ákveðinn stuðning hjá hvort öðru.  Við áttum ótal margar dýrmætar stundir, ómetanlegar stundir sem ég hef saknað lengi og mun ávallt sakna.  

Hann málaði mynd sem ég heillaðist af og hann gaf mér hana og ég á þessa mynd. Hún hangir fyrir ofan kommóðuna mína inni í svefnherbergi og ég hef horft á þessa mynd síðan ég hengdi hana upp og hugsað til Halla, ég yrði nú að kíkja til hans.  

Ég var að taka til í fataskápnum í gær og rakst þar á bol sem hann hafði gefið mér, því ég væri aðdáandi fígúranna á bolnum, þeir Invader Zim og Gir sem að við Halli horfðum á ósjaldan.  Ég notaði þennan bol ekki lengi, en ákvað svo að nota hann til að sofa í og nú hef ég þvegið bolinn og myndi er máð og ég sé eftir að hafa þvegið bolinn.  Ég hefði átt að geyma bolinn á sínum stað.

Við áttum samræður sem ég held að enginn hefur átt nema að eiga þær við Halla.  Halli var einstakur á svo ótal margan hátt og hann hefur síðustu ár verið ómetanleg stoð fyrir svo marga sem hafa átt við veikindi að stríða.  Hann hafði alltaf öxl að bjóða handa þeim sem áttu um sárt að binda, hann gaf sér alltaf tíma til að hlusta, þótt hann ætti erfitt með það og hann var alltaf örlátur á sjálfan sig og allt sitt.  

Elsku, hjartans, kærasti Halli minn.  Þú ert svo sannarlega einn af öðlingum þessa jarðar og mér þykir leitt að hafa alltaf sagt "á morgun".  Ég sagði það aldrei held ég, en ég hef ótal sinnum þakkað þér fyrir í huganum að hafa verið til staðar fyrir mig.  Ég er þakklát fyrir allar okkar stundir, allar þær minningar sem ég á um þig.  Ég vildi óska þess að ég gæti faðmað þig einu sinni enn og sagt bara takk fyrir að vera þú!

Maður á ekki að gera hlutina á morgun, maður á ekki að segja seinna eða einhvern tímann eða við tækifæri.  Við höfum ótal tækifæri sem eru vannýtt og morgundagurinn er ekki sjálfgefinn! 

 

.... því ég man þig!

Móðurhjartað meyra

Það var umræða í dag á aprílmömmuspjallinu góða um meyru móðurhjörtun okkar, spurt var hvort við töldum okkar meyrari eftir barnsburðinn og ég segj JÁ, ÓJÁ!

Ég var ekki sérstaklega væmin týpa, fór oft hjá mér og var kjánaleg ef ég átti samskipti við mjög innilegt fólk.  Ég veigraði mér ekki við að stökkva í ógnvænlegustu rússíbanana og sveiaði yfir því hvað sumar kvensur eru óttalegir kjúklingar.  Ég er ekki tilbúin til þess að titla með kjúkling eða kellingu, en ég er öllu lífhræddari en ég var.

Ég er orðin bílhrædd og ég fæ alveg hnút í magann ef ég sit með einhverjum í bíl sem blaðrar í símann heil ósköp á meðan keyrt er á fulla ferð áfram.  Ef ég er sjálf að keyra og tek eftir að ég er að keyra á 72 km hraða þar sem má keyra 70, þá er ég fljót að sleppa bensíngjöfinni.

Ég mætti konu í dag á harðahlaupum á háum hælum með ársgamalt barn sitt í fanginu.  Ég leit á konuna, barnið, hælana og síðan á holótta, steinlögðu götuna sem hún hljóp á og ég jesúaði.  Já, ég er farin að jesúa eins og sönn frú!

Þau komust heil yfir götuna og urðu ekki fyrir bílnum sem hún svínaði fyrir og datt ekki með krílið í fanginu og það datt ekki með nefið ofan í harða götuna sem ég sá fyrir mér örskotsstund.  

Í dag gerðist það líka að ég var að ganga yfir Thorsplan þegar tvö lítil börn komu gangandi með táraflóðið rennandi niður kinnarnar, gráturinn á hæstu stillingu og sorg þeirra var þvílík.  Það reif í móðurhjartað mitt meyra og ég hægði á mér til að athuga hvort það væri ekki örugglega móðurfaðmur til staðar að taka á móti sorgmæddu, grátandi börnunum.  Þau voru um 4 ára gömul og voru að klaga hvort annað.  Ó, það sem þau grétu.     

Þau rötuðu í móðurfaðmana, stumruðu upp á milli ekkanna hvað væri að og kúrðu sig svo í faðmana og þögnuðu.  Þá leið móðurhjartanu mínu betur og ég leit ofan í vagninn á litla kútinn minn sem svaf vært og hélt áfram göngu minni. 

Litli kúturinn minn vill ekki hafa mig í öðru rými en hann er staddur í.  Ef hann er að dunda sér í ömmustólnum sínum, spjallandi við fígúrurnar á slánni og ég skrepp á klósettið og hann tekur skyndilega eftir að ég sé farin, þá brestur hann í grát og sá grátur er svo sár.  Ég kem tilbaka spjalla við hann og hann horfir á mig með tárvotu augunum sínum, gefur frá sér smá ekka og brosir svo til mín gegnum tárin og móðurhjartað mitt syngur af samúð og ást til þessa litla kraftaverks míns sem varð svo sár út í að vera einn í heila klósettferð.

Á stundum skil ég ekki hvernig móðurhjartað mun höndla það þegar ég fer með hann í fyrsta sinn á leikskólann og þarf að skilja hann eftir, þrátt fyrir sáran grát yfir brottför minni og hann verði frá mér allar þessar stundir.  Að ég missi af einhverju sem hann tekur upp á að segja eða gera, að hann meiðir sig og ég er ekki þarna til að þerra tárin.  Úff!

Þegar ég leggst upp í rúm til kútsins míns fagra get ég stundum legið og horft á hann og bara dáðst að öllu í hans fari.  Þegar hann finnur fyrir nálægð minni í svefni, þá rumskar hann stundum létt, reynir að mjaka sér til mín og ef það tekst ekki kemur smá stumra frá honum, en ef ég færi mig að honum, þá dæsir hann létt, hann finnur lyktina af mér og fellur aftur í svefninn sinn og móðurhjartað mitt syngur.  

Já, eins og sést á þessum pistli, þá er ég orðin væmin meira en góðu hófi gegnir, eða kannski má bara alveg vera óhóf af þessu, því ekkert slæmt hlýst af nema klígjukenndur hrollur hjá þeim sem minna væmnir eru.  

Þótt ég hafi grátið heil ósköp yfir bíómyndum í gegnum tíðina, þá er ég verri núna, ég fæ klökk yfir auglýsingum!

Mér finnst gott að knúsa fólkið mitt og mér finnst gott að fá smá skammt af væmni og gefa hana reglulega.

Mér finnst næstum lítið úr því gert að kalla þetta "bara hormónar" en ætli þetta sé ekki það sem það er, glás af hormónum!

Það mun koma að því þegar sonurinn mun fá nóg af öllu þessu knúsi og væmninni í móðurinni en maður veit að innst inni er það það sem mun ávallt róa hjarta hans... og mitt.

Ungamamman hjalar

Snáðinn minn undurfagri er 3 mánaða í dag.  Ég skil alltaf betur og betur hvað foreldrar eiga við þegar þau segjast geta horft á börnin sín vaxa.  Samt sem áður verða þessi 3 mánuðir sem liðnir eru eflaust þeir lengstu 3 mánuðir sem ég hef lifað.  Og út af hverju?  Jú, út af því að þetta eru búnir að vera erfiðustu mánuðir lífs míns.

Ég var heima hjá móðursystur minni og greip tækifærið og tyllti mér í sófann og gramsaði í "Alt for damerne" meðan móðursystur mínar, frændi minn og pabbi hans voru að skiptast á að blaðra við óargadýrið mitt litla.  Maður verður svolítið lunkinn við að grípa svona lítil en gjöful tækifæri.  Greinin sem ég las fjallaði um föður sem var kominn úr fæðingarorlofi og hófst á þessum nótum:  "Ég biðst, fyrir hönd kyns míns, karlkynsins afsökunar til allra kvenna sem hafa verið heima í fæðingarorlofi fyrir að hafa spurt ykkar við heimkomu í hvað þið hafið eiginlega notað daginn og unginn er sofandi í vöggunni og heimilið er á haus. Fyrirgefið!".  

Ég gat ekki annað en hlegið því sjálf hef ég hugsað um hvað konur nota eiginlega fæðingarorlofið sitt í og áður en ég fæddi snáðann minn í þennan heim hryllti mér við tilhugsunina um margra mánaða aðgerðaleysi í fæðingarorlofinu.  Já, ég get líka hlegið að því núna og já, næstum fengið tár í augun yfir vitleysunni í mér.

Þegar ég kom heim af sængurkvennadeildinni svaf snáðinn nú bara á milli gjafa og ég kallaði hann Amöbuna mína því hann svaf jú bara drakk og skilaði frá sér sínu.  Mér fannst þó ótrúlegt fyrstu 2 vikurnar hvernig mér virðist aldrei takast að ná upp svefni, ég var alltaf jafn mikil tuska.  Stundum þegar næturgjafir áttu að eiga sér stað þurfti ég að berjast við að halda augunum opnum á meðan gjöfin varði.  Þar sem kúturinn minn fékk mikla gulu og þurfti að vera í 2 sólarhringa í ljóskassa þá var hann latur að sjúga og það var basl að fá hann til að hanga á brjóstinu og gjafir tóku upp í 2 klst.  Já, ég var þreytt!  

Undarlega er samt að þetta virðist nánast þurrkað úr minni mér ásamt átökin við fæðinguna, ég man að þetta var svona en ekki tilfinninguna get ég ekki kallað fram aftur.  Ég efast ekki um það sé náttúrunnar gangur því annars ætti hver kona aðeins 1 barn.  Enn undarlegra var að það var líkt og ég hefði verið hlotið inngöngu inn í leyniklúbb.  Nú kom hver móðirin á fætur öðru og hvíslaði að mér "Vá, þetta er svooo erfitt.  Fyrstu 3 mánuðirnir eru bara hell!".  Eitthvað þegjandi samkomulag virðist nánast vera að það fær enginn að vita að brjóstagjöf getur verið basl, að þreytan getur verið óendanleg að á stundum þá sitja mæðurna með grátandi ungviðin sín í faðminum og gráta sjálfar með.  En um leið og maður eignast barn sjálfur, þá fær maður sjálfkrafa inngöngu í klúbbinn og maður fékk sannleikann beint í æð.  Ég get brosað með sjálfri mér reglulega yfir þessu í dag. 

Að eignast magakveisubarn er eins og að vera þátttakandi í vettvangsrannsókn um móðurhlutverkið og umönnun barna.  Maður fer í undarlegustu tilraunastarfsemi og finnur nýjar leiðir við að róa ungann sinn, nýjar leiðir til að halda geðheilsunni og maður leitar ótrúlegustu leiða til þess að finna lausn á þessu ömurlega ástandi.  Maður gleðst líka yfir ótrúlegustu og minnstu hlutum, maður bara fer í dauðaleit í að gleðjast yfir hið minnsta til að vega upp á móti hinu.  

Verandi einstæð móðir þá var ekki alltaf aukahendur til staðar til að taka við drengnum þegar ég hafði gengið um gólf og nánast búað til kindaslóða í parkettið.  Ég dró djúpt andann þegar ég sá að yfirvofandi var mikil törn og svo var gengið og ruggað, setið og ruggað, legið og ruggað og hefði ég getað það, þá hefði ég skriðið og ruggað.  Þegar dýrið mitt litla var orðið svo þreytt að hann lognaðist út af í faðminum á mér þá færðist yfir mér einhver værð og ég leit á þetta litla, fagra andlit sem dró vært andann í faðminum á mér og svo fékk hann vindverki og það fæddist meltingarbros og ég ljómaði öll upp og hugsaði " Var þetta bros???".  Ég vissi að þetta var einungis meltingarbros, en móðurhjartað mitt og geðið þurfti á því að halda að sannfæra mig um að þetta væri lítið bros sem hann laumaði til mín í svefni.  Ég brosti því eins og sólin, ákvað að þetta væri laumubros, kyssti hann á kollinn og lagði hann frá mér eftir kúnstarinnar reglum svo hann myndi ekki rumska.  Horfði á hann aðdáunaraugum og krossaði jafnframt fingur, tær og hárlokka yfir að hann myndi ekki vakna í bráð.  

Svo dró ég djúpt andann, leit í kringum mig á glösin óþvegnu í vaskinum, taubleiurnar sem þurfti að henda í vélina og þefaði af sjálfri mér og fann lykt af svita, storknaði brjóstamjólk og hugsaði með mér að ég þyrfti að hendast í sturtu, vaska upp, þvo þvottinn og renna yfir gólfið.  Með þessi plön í kollinum lognaðist ég út af í rúminu.

Eftir 2 mánuði voru taubleiurnar orðnar að æluklútum og borðtuskum.  Jú, ég ætlaði að vera umhverfisvæn en ég sættist á þá málamiðlun að ég væri umhverfisvæn að því leytinu til að nota þvottavélina talsvert minna fyrir vikið.   Ég var búin að fara til barnalæknis að fá kveisulyf handa barninu.  Jú, ég ætlaði sko að nota náttúrulega leiðina á þetta og forðast lyf... en.  

Ég ætlaði nú líka að vera með náttúrulega fæðingu og enga deyfingu og ætlaði sko að fæða barnið í vatni með tónlist í eyrunum.  Ég endaði með hláturgas fyrir vitunum, mænurótardeyfingu og gólandi með fæturna í ístöðum eftir 2 sólarhringa hríðir og rembinga sem engu virtust skila nema að allt annað kom út nema barnið.   

Eftir 2 mánuði sat ég með drenginn í fanginu og hafði snúið honum á alla kanta til að fá hann til að ropa, sungið öll brotin úr vögguvísunum sem ég kunni og hugsandi um ég þyrfti að googla textana og var farin að söngla fyrir hann Alanis Morrisette, Lou Reed og Bítlana og já, farin að skálda ósköpin öll af lögum.  Ég vissi reyndar ekkert lengur hvort ég var að syngja til að róa mig eða barnið. 

Ég stóð mig að því í biðröðinni í Bónus að ég ruggaði mér með vörurnar í fanginu.  Ég byrjaði að humma og rugga mér ef ég heyrði barn gráta í fjarska og ég hugsaði sem svo að ég gæti falið blettinn í bolnum með að skella yfir hann klút þar sem ég hafði ekki getað þvegið af mér síðustu daga.  

Ég lærði að kattarþvottur með þvottapoka getur skilað heilmiklu og þegar þyrfti að skella sér út úr húsi þá þurfti ég að byrja að undirbúa mig klukkutíma fyrr, það er enn eitthvað sem ég er að læra.  Ég klóraði mér í hausnum þegar ég var að fara að kaupa eitthvað út í búð og stóð með barnið og skiptitösku en ekkert veski.   Ég klóraði mér í hausnum yfir hvort ég hefði nú farið á klósettið um morguninn eða hvort það voru 2 eða 3 dagar síðan ég fór í sturtu.  Ég átti það til að baða drenginn og telja það með og þá voru 4 dagar síðan en ekki 2 síðan ég fór sjálf í bað.  

Að fara í sturtu var kúnst og ég þakka fyrir að ég hafði fundið bumbuspjall á netinu þar sem saman komnar eru aðrar ungamæður, missjóaðar með ótal ráð í farteskinu sem dugðu oft betur en ráðin sem móðir mín hafði handa mér, enda talsvert lengra síðan hún þrammaði kindaslóða í parkettið.  

Hver hefði vitað að gömlu,góðu taubleiurnar eru nauðsynjavara hjá ungamömmu?  Ekki áttaði ég mig á því fyrr, hélt þetta væri eitthvað pjatt að þurfa alltaf að henda einni yfir öxlina svo ekkert færi í fötin.  Að fá eitthvað í fötin kostar heilmikla vinnu fyrir ungamömmur.  Taubleian er mitt helsta gagn í sturtuferðum því þá get ég eytt ótta mínum um að drengurinn renni úr fanginu á mér í miðri sturtuferð þegar hann er orðinn blautur og sleipur.   Snilld!

Allar mínar hugmyndir um rútínur, Laugavegsgöngur með vagninn og að hitta aðrar ungamömmur endalaust yfir sumartímann fór fyrir lítið.   Sumarið stríðir mér reglulega með að láta mig vita að það er 20° hiti úti og glampandi sól, en inni sit ég enn föl eftir veturinn og bara guðslifandi fegin að drengurinn ákvað loks að taka sér lúr.  Vagnatúrarnir fóru fyrir lítið líka þegar mjaðmagrindin mín ákvað að fara í verkfall og minna mig á að ég er á fertugsaldri að koma með frumburðinn.

Ég sit og blaðra við kútinn minn daginn inn og daginn út, söngla og rugga, dansa og skríki og þarf stundum að muna eftir að skipta um gír þegar ég á samskipti við fullorðna manneskju til að nota ekki ýktu svipbrigðin og bababúbú-röddina á viðkomandi.  

Þegar ég þarf nauðsynlega að hringja símtal, símatími viðkomandi er á milli 9 og 10 og drengurinn er búinn á ákveða að það eigi að vera athyglisstund og ekkert múður.  Við erum búin að vera vakandi frá kl.5 um morguninn og úttauguð hringi ég með símann á öxlinni, drenginn í fanginu og dansa í von um að ég fái rétt stutta stund til að klára erindi mitt. Maður mætir nefnilega ekkert miklum skilningi oft þegar maður hringir með grátandi barnið í fanginu og fær pirringslegt viðmót eða þá að maður er beðinn að hringja seinna og ég svara með tárin í augunum þar sem hormónarnir höndla ekki hryssingslegt viðmót að ég reyni aftur seinna.  Þetta var samt fjórða tilraunin til að hringja þetta símtal. 

Óvæntur hávaði er eitthvað sem ég held að allar ungbarnamömmur, allavega þeirra sem eiga magakveisuungana sem þær fara ósjálfrátt að fá fóbíu fyrir.  Ég hábölva mér þegar ég gleymi að slökkva á heimasímanum og kúturinn er loks sofnaður og síminn byrjar að glymja þegar hann hefur sofið í 20 mín og hann vaknar og þá er hann ekkert "game" í annan lúr nærri þvi strax.  Jújú, ég vandi hann strax á að sofa við umgang og hávaða, ég lækka ekki í neinu og ég tala jafnhátt í símann.  En stundum er bara dagsformið á honum þannig að hann sefur grunnt og þa getur hann sofnað þótt sé kveikt á sjónvarpi, kveikt á útvarpinu og allt hvað eina, en ef bætist óvart annað hljóð inn í, eins og bank á hurðinni, símhringing eða gelt frá tíkinni á heimilinu þá er hann vaknaður með "det samme".  

En þrátt fyrir þetta allt.  Þrátt fyrir að heimilið sé stundum eins og þjófar hafi brotist hér inn og rótað öllu til að leita að einhverju dýrmætu, þrátt fyrir að ég angi líkt og ég hafi hlaupið maraþon í 20° hita.  Þrátt fyrir að ég dæsi stundum ansi þungt þegar strákurinn fer að kvarta í 15.sinn eftir að hafa misst úr sig snuðið og er alltaf rétt við það að sofna en hrekkur upp þegar snuðið ljúfa fær að flakka.  Þrátt fyrir að ég sé með vöðvabólgu af háu stigi og baugarnir farnir að leka og líkaminn á mér í þvílíku laski að ég efast á stundum að hann muni aldrei bíða þess bætur.  Þrátt fyrir að ég sjái fyrir mér 6 klst óslitinn svefn í hyllingum og langa.ljúfa baðferð með bjór í annarri.  Í stuttu máli: Þrátt fyrir að ég hafi ekki gert neitt erfiðara um ævina og stundum efast um að ég komist í gegnum þetta án spennitreyjunnar á stundum.  Þá samt jafnast ekkert á við þessi einlægu sólskinsbros sem er laumað að manni milli stríða (þau eru orðin alvöru núna!).  Það jafnast ekkert á við það þegar ein brjóstagjöf tekst án erfiða þrátt fyrir að síðustu 10 voru hrikalegar.   Það jafnast ekkert á við að fá þessi ómetanlegu verðlaun fyrir þetta mikla starf.  

Veraldlegu launin eru hryllingur en hin sönnu verðlaun, það gerast ekki betri!

En ég læt hér staðar numið.  Ég gleymdi að slökkva á heimasímanum og kúturinn litli hrökk við þegar símafjárinn hringdi við hlið hans.  Reyndar var það kírópraktorinn að athuga hvar við værum því við áttum að vera hjá honum (því maður reynir jú allt til að sigrast á grátinum) og það er víst föstudagur en ekki fimmtudagur.  Hver man svo sem hvaða dagur er?  Ekki ég! 

 

Viðvaningslegt

Mér blöskrar oft viðvaningsleg og ófagmannleg vinnubrögð hinna svokallaðra fréttaritara hjá mbl.is.  Þessi fyrirsögn "Dópaður og með risastóran hníf" væri kannski eitthvað sem maður myndi sjá á status á facebook hjá einhverjum unglingnum, já eða sem fyrirsögn á bloggi eða hjá slúðurblaði. en ekki fyrirsögn hjá fréttamiðli sem á að heita virðulegur og rótgróinn fréttamiðil.

Ég veit ekki hvers er krafist af fréttariturum mbl.is eða hvort nokkurs sé krafist nema að kunna að skrifa og tala íslensku.  

Pirrandi!

Dópaður og með risastóran hníf

Súrrealískur farsi

Mig dreymir oft drauma sem eru svo súrrealískir og úr tengslum við raunveruleikann að ég er hálfringluð þegar ég vakna.

Þeir bútar sem ég hef lesið úr "Opinberunarbókinni" aka. rannsóknarskýrslunni eru ekkert svo fjarri því að líkjast þessum draumum.  Ég og eflaust margir aðrir höfum greinilega verið of full af barnslegri einlægni og góðri trú á að það væru takmörk fyrir því hversu laust taumhald ráðamenn þjóðar okkar myndu gefa siðferðiskennd sinni.  Það var greinilega afar vanhugsað af mér. 

Mér blöskrar þessi farsi og hvernig menn leyfðu sér að leika sér að framtíð heillar þjóðar og menn hafa verið sviptir frelsi sínu og trúverðugleika fyrir mun minni hluti en það sem margir stjórnmálamenn og útrásarvíkingar gerðu.  Það er eins og stór hópur manna hafi verið með stórfellda maníu og glatað tengslum við raunveruleikann og vaðið áfram í blindni og ofurtrú á sjálfum sér.  

 Ég sit og klóra mig í hausnum yfir þessum farsa og reyni að átta mig á því hvernig maður eigi nú að geta treyst fulltrúum þeim sem maður kýs til að leiða hagsmuni þjóðar sinnar og til að standa vörð um fé manns.   

Bobby Fischer er maður sem ég taldi úr miklum tengslum við raunveruleikann en svei mér þá ef hann fer ekki að virðast nokkuð raunsær á meðan aðrir, sem hafa verið taldir skynsemismenn og vel viti bornir séu orðnir að óskammfeilnum þjófum með geðhvörf á háu stigi. 

Kosturinn við draumana mína er að þegar ég er vöknuð og hef hrist af mér slenið, þá átta ég mig og draumurinn fellur fljótt í gleymsku.   Gallinn við þennan farsa er að hann er hvorki draumur né leikrit á sviði, heldur býsna kaldur raunveruleiki og ekkert svo ólíkt síðasta áramótaskaupi þar sem mér fannst svolítið djúpt í árina tekið, það var nú líka asskoti rangt hjá mér. 

 

 

„Skynjuðu að dansinum var að ljúka“

Hvernig foreldri verð ég?

Ég hef ekki getað annað síðustu kvöld þegar fyrirvaraverkir hafa látið á sér kræla og ég hef hugsað hvort nú væri komið að því að fara upp á fæðingardeild hvernig foreldri ég verð.

Áður fyrr hugsaði ég stundum hvernig foreldri ég ef til vill yrði, en það voru ekkert annað en vangaveltur, enda var ég hvorki ólétt né að íhuga barneignir.  Nú er þetta spurning um hvernig foreldri ég verð .

Flest allar vinkonur mínar eiga börn og ég hef bæði gagnrýnt og dáðst að uppeldisaðferðum þeirra.  Ég hef ávallt lýst því yfir þegar foreldrar mínir hafa gert eitthvað gagnvart okkur systkinunum að ég muni sko aldrei gera barninu mínu slíkt hið sama.   En hvernig fer ég svo að þessu öllu?  

Mér leiðast foreldrar sem gleyma barninu í sér og fussa yfir drullunni sem muni berast inn með barninu eftir að það hefur hoppað í drullupolla og óhreinkað fötin sem þau voru sett í fyrir klukkustund.  Ég vil vera foreldrið sem annað hvort dáist að lífsgleði barnsins að hoppa í pollinum eða hreinlega láta vaða og hoppa með því og hlæja dátt.

Gremja mín vex alveg óhugnanlega þegar ég fer í búð og öll börnin heita Komdu.  All oft hef ég rekist á mæður sem eru með nefin ofan í fatarekkunum eða kryddhillunni og segja "Komdu" á 20 sekúnna fresti án þess að líta upp, segja nafn barnsins sem þau eru að kalla á eða athuga yfir höfuð hvort það sé nálægt eða komið.  Ég hef stundum íhugað að telja skiptin sem ég heyri "Komdu" þegar ég þræði búðir.  Sjaldnast heyri ég glaðvært "Komdu" eða "Komdu nú, Óli minn, við skulum hala áfram að versla".   Þessi "Komdu"-skipanir eru oftast sögð með flata, blæbrigðalausa röddu eða það er búið að brýna röddina aðeins og er farið að hvæsa "Komdu" af meiri pirringi.  Ég vil ekki vera "Komdu"-foreldri. 

Í þessu samfélagi er gríðarmargir möguleikar í boði um afþreyingu, svo margir að fólki hreinlega leiðist vegna þess að þau geta ekki fundið hvað af öllum þessum afþreyingarmöguleikum þau eiga að nýta sér.  Sjálf hef ég talið mig afar heppna að kynnast þeirri tilfinningu að leiðast alveg ofboðslega sjaldan.  Ég get notið þess að hafa nákvæmlega ekkert að gera og ef ég finn þörf hjá mér að gera eitthvað, þá er það einfalt, ég fer og geri eitthvað.  Ég kann ekki að andvarpa og senda skilaboð út í netheima um hversu mikið mér leiðist líkt og ég fái þá einhverja afþreyingu afhenda, heimsenda.  

Þessir ótal afþreyingarmöguleikar verða gjarnan til þess að kveikt er á báðum sjónvörpunum á heimilinu, dvd-mynd að hringsnúast í spilaranum, önnur dagskrá í hinu sjónvarpinu, kveikt á tölvum heimilisins og foreldrið eða foreldrarnir sitja önnum kafnir við tölvuna og barnið starir á sjónvarpsskjáinn.   Svo er gargað "Það er háttatími".  Þetta þróast stundum út í hið sama og "Komdu"-ferlið í búðinni.  Foreldrið er ekkert endilega að fylgja því eftir að það sé háttatími, athuga hvort að barnið bregðist við eða að njóta þess að koma barninu til Óla lokbrár og sjá til þess að barnið sofni vært.  Yfirleitt heyrist "Farðu að hátta" jafn oft og í sama leiðindatón og "Komdu".  Þegar foreldrið er svo búið að skipa barninu að fara að hátta nokkrum sinnum og hefur samt ekki fært sig frá tölvunni eða barnið fært sig frá sjónvarpinu þá allt í einu leysist úr læðingi eitthvað gos og foreldrið rýkur af stað með látum, skömmum og handabandi og barnið endar gjarnan sárt, pirrað og eitt í rúminu sínu með þrjóskusvip.  Ég vil ekki vera "Farðu að hátta!"-foreldri. 

Afmæli eru ekki lengur eins og þau voru.  Mér fannst mamma alltaf hala æðislegar afmælisveislur og vinir mínir voru sammála.  Kökurnar voru ljúffengar, skemmtilegar áhorfs og heimabakaðar.  Leikirnir voru gjarnan samdir af okkur börnunum.  Búningaleikur var eitthvað sem var mjög vinsælt í afmælunum mínum og eru til ótal myndir af okkur vinkonunum búnar að stilla okkur upp í búningunum, stoltar og kátar á svip. Ég man ekki eftir að hafa leiðst í afmælisveislu sem barn engu að síður þykja þær veislur of einfaldar í dag og það er er ekkert barn, barn með barni nema að hafa haldið afmælið sitt í Keiluhöllinni, Hoppilandi, Smárabíó, Kringlunni eða Pizza Hut.  Sé afmælið haldið heima er lágmark að hafa 1 ofurskreytta ofurtertu úr bakaríinu og sitthvorn matseðilinn handa börnunum og fullorðnum og mæðurnar eru oft svo uppgefnar þegar veislan mikla loks hefst að þær fara að skilja hvers vegna barnaafmælin eru í Smárabíó og ákveða að þar verði afmælið næsta ár.  

Efnishyggjufaraldurinn er ekki minn vinur og mér finnst sá faraldur meiri ógn við æskuna en fuglaflensan, það er allavega hægt að bólusetja fyrir henni.  Jólagjafir barna í dag eru orðin mun umfangsmeiri og dýrari en fermingargjafirnar sem mín kynslóð fengu voru.  Gjafir eru orðnir svo hversdagslegir hlutir í samfélaginu í dag.  Mér finnst nánast búið að ræna börnunum tilhlökkuninni að fá gjafir við sérstök tilefni þar sem þau fá gjafir í gríð og erg.   Ég hef stigið inn í ófáa bíla síðasta áratugin þar sem gólf voru þakin leikföngum frá hinum og þessum veitingahúsakeðjum sem fylgdu barnaboxinu.  Leikföng sem endast ekki út daginn, vekja tímabundinn áhuga hjá barninu og er hent í gólfið áður en heim er komið og bíður þess að enda í ruslinu þegar mamma gefur sér tíma til að tæma bílinn af draslinu. 

Fá börn komast upp með að mæta í peysunni sem amma prjónaði í skólann eða í kjólnum sem mamma saumaði þar sem er ekki á þeim frægt fatamerki sem kostaði fimm stafa tölu án þess að eiga á hættu að verða fyrir aðkasti skólafélagana.  Ég efast einhvern veginn að börnin átti sig á hvaðan peningar koma, hvers vegna mamma og pabbi vinna myrkranna á milli og sjást milli kvöldmatar og háttatíma í takmörkuðu magni og gjarnan úrill og þreytt og hvað verður um allt ruslið sem fer í ruslatunnuna á hverjum degi.  Ég vil ekki vera blint neytendaforeldri!

En eftir allt þetta tuð, þá bara veit ég ekki hvernig mér mun farnast, hvort ég láti öll prinsipp lönd og leið og hvort ég mun hrista hausinn yfir fávisku minni eftir nokkur ár.   Ég veit það bara að ég vil hamingjusamt og heilbrigt barn og finnst það verða sífellt erfiðara í sífellt hraðari heimi að láta slíkt verða sjálfsagt grundvallaratriði.

 

Mikið djöfull....

sauð á mér í dag þegar ég átti samtal við hjúkrunarfræðing hjá Tryggingarfélaginu sem ég hafði sótt um sjúkdómatryggingu hjá.   Ég fékk nefnilega bréf heim þess efnis að sjúkdómatrygging mín hefði verið samþykkt nema að því undanskildu að ég þurfti að samþykkja ákvæðið um að tryggingarfélagið myndi leysa sig undan bótaskyldu vegna heyrnarleysis. 

Hmmm... ég bjallaði í tryggingarfélagið til að spyrjast fyrir um á hverju þetta byggðist.  Jú, það vill nefnilega svo til að ég nefndi ekki í umsókn minni að ég væri með heyrnarskerðingu.  Ég hugsaði mig um og reyndi að rifja upp umsóknina og hvergi var klausa um að ég þyrfti að tilkynna um heyrnarskerðingu eða sjónskerðingu.  Ég skorti þó svör við spurningu minni og spurði á hverju það byggðist að hægt væri að vera með almennt ákvæði um það að heyrnarleysi væri ekki bótaskylt óháð orsök.   

"Þú þarft minna högg til þess að missa heyrnina en aðrir".......

Setningin glymur enn í hausnum á mér.   Ef að fullheyrandi manneskja er lamin með 2 kg staur í hausinn og missir heyrnina, þá fengi hún það bætt ef hún væri tryggð þar um.   Ef ég yrði fyrir sama höggi með sömu þyngd og allt, þá fengi ég það ekki.   Því ég hefði verið með skerta heyrn áður, ÓHÁÐ því hvort að fullheyrandi manneskja myndi missa heyrn við sömu aðstæður.   Mér finnst þetta fjarstæðukennt.

Þar að auki er heyrnarskerðing sjúkdómur, sjónskerðing er það aftur á móti ekki.  Ekki spyrja mig hvaðan sú skilgreining er komin því ég kem af fjöllum.   Ég fæddist með skerta heyrn og sú heyrn hefur haldist á sama skala alla mína ævi og ekki hrörnað meira en eðlilegt þykir.   Heyrnin mín er það skert að ég þarf að styðjast við heyrnartæki, þó get ég bjargað mér án þeirra.   Tryggingarfélagið mitt vildi meina að þar sem heyrnin væri það mikil að ég þyrfti að styðjast við heyrnartæki, þá þætti ástæða til að vera með vara á.  Að greina hljóð á bilinu 0-20 dB flokkast sem eðlileg heyrn, að greina hljóð ekki fyrr en við 20dB styrk flokkast sem heyrnarskerðing og strax þarna gefst fólki boð á að notast við heyrnartæki.   Tryggingarfélögin skilgreina heyrnarleysi við 85dB styrk, ég er laaaangt þar undir.   Og ég er ekki með sjúkdóm!

Hjúkkan ljúfa þótti fáránlegt að ég bar saman sjónskerðingu og heyrnarskerðingu, hið fyrr nefnda væri ekki sjúkdómar.   Aftur á móti bar hún saman heyrnarskerðingu og MS og sagði að ef ég hefði sótt um sjúkdómatryggingu verandi með MS þá myndi ég ekki geta tryggt mig með því.   Er það svo sambærilegt?

MS leiðir mann til dauða, MS getur kostað sjúkrabílaferðir, sjúkrahúsdvöl og langvarandi veikindi, MS er taugaSJÚKDÓMUR.  

Ég þarf ekki minna til til þess að vera heyrnarlaus en aðrir, ég er ekki með sjúkdóm og mér finnst enginn munur vera á skynfæraskerðingu, hvort sem er sjón eða heyrn.  Hjúkkan nefndi það sem dæmi líka að alltaf væri hægt að vita af hverju fólk er sjónskert, slíkt er ekki hægt að vita um heyrnarskerta.  Er ég gjörsamlega úti að aka þegar mér finnst ekki réttmætt að bæta mér ekki ef ég á annað borð er með tryggingu og verð heyrnarlaus af sömu orsökum og fullheyrandi manneskja vegna þess að ég var með skerta heyrn áður sem ekki er sjúkdómstengd?

Ég skil ef tryggingarfélagið myndi fara fram á að ég myndi sýna fram á gögn um eðli heyrnarskerðingarinnar, hversu mikil hún er og hvort að líkur séu á að ég myndi missa hana utan eðlilegrar hrörnunar.   Tryggingarfélagið fór ekki fram á slíkt, það einfaldlega vildi setja þetta ákvæði í samninginn og mér finnst ekki ásættanlegt að slíkt ákvæði sé sett á án þess að styðjast við frekari gögn og flokka heyrnarskerðingu mína sem sjúkdóm og ég fái ekki neitt bætt verði ég heyrnarlaus óháð orsök vegna skerðingar sem var fyrir.  Ég gat ekki annað en spurt hjúkkuna hvort að sjónskert fólk þyrfti ekki minna til að verða blint og hvort sama ákvæði ætti ekki við um þau, auðvitað fékk ég svarið að það væri ekki sambærilegt.

Úff, ég viðurkenni að það sauð á mér, mér fannst þetta svo fáránleg rök og ég hreinlega lagði á áður en ég myndi láta eitthvað miður fallegt flakka.   Auðvitað var hún bara að sinna vinnunni sinni en þetta var bara svo fáránlegt samtal með svo fáránlegum rökum að ég náði ekki upp í nef mér. 

Hversu rangt hef ég svo fyrir mér?

 

Sykursætu ljósmæðurnar

Ég hef á þessari meðgöngu hitt býsna margar ljósmæður, þær eru eins misjafnar og þær eru margar en eitt eiga þær alla sameiginlegt að þær eru skrautlegar.

Ljósmóðir mín í Mæðraverndinni er alveg hin frábærasta, hún er ekki öfgakennd, gefur góð ráð og viðheldur hlutleysi sínu en sumar eiga það til að vera ansi öfgakenndar og fá sterka þörf fyrir að láta sínar persónulegu skoðanir í ljós.  Mér þykir samt alltaf jafn skondið að hún heilsi mér alltaf í upphaf hvers mæðraskoðunar með "Hæ skvís!" og stóru, sykursætu brosi. 

Hún er samt algjörlega í hófi með sykurskammtinn því allnokkrar hef ég hitt og það lekur af þeim sykurleðjan þær eru svo sætar.  Röddin alltaf stillt inn á eitthvað hátíðnisvið, brosið í föstu takti við það og móðurleg umhyggjan alveg í botni.  Þær eru margar hverjar jákvæðnin ein sem er nú bara býsna gott.  Þegar ég greindist með meðgöngusykursýki í síðustu viku þá hitti ég þrjár ljósmæður á jafnmörgum dögum, samúðin var þvílík og þær svo duglegar að peppa mann upp.  Ég hafði þó engar stórar áhyggjur og fannst þetta, eftir að hafa jafnað mig á fréttunum hið ágætasta mál til þess að borða reglulega og borða hollt.   Ég hef sjálf verið svolítið sykursæt á meðgöngunni, þá ekki í framkomu.  

Ég gat ekki annað en hugleitt hvort að þær færu ljósmæðurnar á eitthvað námskeið í náminu sínu í tjáskipti við verðandi mæður.   Þetta hvarflaði að mér þegar ég sat uppi á dagönn á Mæðravernd LSH í mónitor að láta tékka á hreyfingum gaursins míns.   Þær voru þarna tvær ljósmæður svo sykursætar að ég fékk svolítið í sætu tönnina.  Ofurumhyggjan og sætleiki blæbrigða þeirra alveg hreint yfirdrífandi.   Ég fór svolítið hjá mér í öllum þessum sætleika og hafði ekki í mér að segja við ljósurnar að þær þyrftu nú ekkert að hughreysta mig, ég væri alveg góð og nokkuð afslöppuð.  

Aftur á móti er ég mun hrifnari af Sykurljósunum en Grybbuljósunum, hef kynnst 2 grybbum á meðgöngunni og ég varð nú bara sár og svekkt eftir að hafa átt við þær já og marin var ég líka eftir aðra þeirra. 

En þrátt fyrir að mér finnist ljósmæður hinar mestu kynjaverur þá verð ég að segja að þær standa sig allflestar gríðarlega vel og ég verð nú að segja að ég nokkuð ánægð með mæðraeftirlit það sem til staðar er á landinu í dag, það er hreinlega til fyrirmyndar og er það algjörlega starfi mæðraverndar að þakka að ég hef er eins afslöppuð og ég er, því  eflaust væri ég á nálum ef ég hefði ekki svona gott aðgengi að góðu fólki og ef mæðraverndin væri ekki svona öflug.